ایمپلنت چیست ؟
درواقع معنی ایمپلنت یعنی کاشتن
در مورد ایمپلنتهای دندانی ، کاشتن میله هایی از جنس تایتانیوم و یا آلیاژهای آن درون استخوانهای فکین است در بحث ایمپلنت دو جزء اصلی دخیلند .
آن بخشی که نقش ریشه دندان را بازی میکند ، که به آن فیکسچر (fixture ) میگویند و بخش دومی که نقش تاج دندانی را ایفاء میکند و اباتمنت (abutment ) نام دارد.
چرا ایمپلنت ؟
در نواحی بیدندانی ،ایمپلنت میتواند بهترین جایگزین برای دندانهای از دست رفته باشد . در این روش درمانی ، نیاز به تراش دندانهای سالم نمیباشد . همچنین مشکلات استفاده ار دندانهای مصنوعی متحرک ( از جمله لقی ، صدمه به بافتهای نرم ، تحلیل استخوان ناحیه بیدندانی و … ) وجود ندارد.
استفاده از درمانهای ایمپلنت میتواند از لحاظ روانی ، باعث ثبات لبخند ، تکلم و جویدن و افزایش اعتماد به نفس در افراد بیدندان گردد.
مراحل درمان ایمپلنت :
مرحله جراحی ، که جراح ایمپلنت را طی مراحل جراحی درون استخوان فک قرار میدهد.
مرحله ترمیم ، که در آن استخوان به ایمپلنت میچسبد و معمولاً درفک پایین 2 تا 3 ماه و در فک بالا 4 تا 6 ماه میباشد.
مرحله پروتز ، که طی مراحل قالبگیری قسمت تاجی ایمپلنت بر روی ایمپلنت قرارداده میشود و سپس روکشهای دندانی بر روی آن ساخته میگردد.
آیا به ازاء هر دندان ازدست رفته یک ایمپلنت لازم است ؟
در فک بالا ، در نواحی بیدندانی حتماً باید به ازاء هردندان از یک ایمپلنت استفاده شود و در مواردی که کل دندانهای فک بالا وجود ندارد ، برای داشتن پروتز ثابت حداقل 8 ایمپلنت لازم است .
در فک پایین ، درنواحی بدندانی گاهاً میشود بجا ی 3 دندان از دست رفته از 2 ایمپلنت استفاده کرد و از بریج ( پل ) بر روی آنها بهره جست . اما باز بهتر است که بجای هر دندان از دست رفته یک ایمپلنت کاشت .
در مواردی که کل دندانهای فک پایین وجود ندارد ، برای داشتن پروتز ثابت حداقل 6 ایمپلنت لازم است .
درمانهای ایمپلنت توسط چه گروه درمانی انجام میشود ؟
درمانهای ایمپلنت به سه گروه ساده ( جایگزینی یک یا چند دندانی ) ، پیشرفته ( بیدندانی کامل ، پیوند استخوان و لثه و پیوتد سینوس ) و پیچیده ( درمان استخوانهایی که شدیداً تحلیل رفته و برای پیوند به مراقبتهای بیمارستانی نیاز است ) تقسیم میشود .
درمانهای ساده را دندانپزشکانی که دوره های ایمپلنت را گذرانده اند بخوبی میتوانند انجا م دهند . درمانهای پیشرفته و پیچیده بهتر است توسط متخصصین جراحی فک ، دهان و صورت ، جراحی لثه و پروتزهای دندانی انجام شود .
آیا برای انجام جراحی ایمپلنت نیاز به آزمایشهای خاصی است ؟
در جراحیهای ساده و در افراد سالم معمولاً نیاز به انجام هیچگونه آزمایش خاصی نیست .
در جراحیهای پیشرفته و پبچیده ، چون زمان جراحی طولانی است و … بهتر است از یکسری آزمایشهای روتین جهت ارزیابی وضعیت جسمانی بیمار بهره جست .
در صورتی که به هر دلیلی ، مریض از بیماری خاصی رنج میبرد و کاندید درمان ایمپلنت است باید قبل از جراحی مشاوره های لازم با متخصص مربوطه انجام شود .
برای انجام درمانهای ایمپلنت ، به چه رادیوگرافی هایی نیاز است ؟
جهت انجام درمانهای ایمپلنت ، باید وضعیت استخوان موجود در ناحیه بیدندانی کاملاً ارزیابی شود.
جهت بررسی استخوان میتوان از رادیوگرافی های زیر استفاده کرد :
- رادیگرافی پانورامیک OPG که برای بررسی اولیه استخوانها ضروری است
- رادیوگرافی CBCT که استخوان را در سه بعد ارزیابی میکند وجراح را از حجم و کیفیت ااستخوان مطلع میسازد .
چه ایمپلنتها یی در ایران وجود دارد ؟
در ایران حدود 80 شرکت وارد کننده ایمپلنت از کشورهای اروپایی ، آمریکایی و آسیایی وجود دارد . همه ایمپلنتهای موجود مجوزهای لازم را ازطرف وزارت محترم بهداشت و درمان کسب نموده اند .
هیچگونه شرکت ایمپلنت ساخت کشور چین در ایران اجازه فعالیت ندارد .
آیا برای همه افراد میتوان ایمپلنت گذاشت ؟
واقعیت این است که برای همه افرادی که بالغ شده اند و از لحاظ سیستمیک هیچگونه بیماری ندارند ، میشودایمپلنت گذاشت . این درمان نه محدودیت سنی وجود دارد و نه محدودیت جنسی .
البته ناگفته نماند بعضی از بیماریهای خاص ممکن است موفقیت درمان را تحت تأثیر قرار دهد مثل سابقه رادیوتراپی در ناحیه ایمپلنت ، افراد حامله ، افرادی که بیماری روحی روانی شدیدی دارند ، بیمارانی که مشکلات شدید انغقادی دارند و افرادی که دیابت کنترل نشده یا قند بالای 300 دارند .
آیا درمان ایمپلنت برای افرد سیگاری قابل انجام است ؟
میزان موفقیت درمان در افراد سیگاری پایین تر از افراد غیر سیگاری است . چرا که مصرف سیگار باعث بروز تغییراتی در بافتها و شرایط خونرسانی آنها میگردد . به همین منظور افراد سیگاری جهت افزایش درصد موفقیت درمان باید ترجیحاً سیگاررا ترک کنند و یا در مواری که امکان ترک وجود ندارند باید 1 تا 2 هفته قبل از جراحی و 6 تا 8 هفته پس از ترمیم سیگار را قطع کند .
آیا پوکی استخوان ، برای درمان ایمپلنت مانعی محسوب میشود ؟
در افرادی که به هر دلیلی دچار پوکی استخوان شده اند میتوان درمان ایمپلنت را انجام داد ، اما :
- جراح میبایست روش جراحی خود را برای اینگونه بیماران تغییر دهد
- ایمپلنتهایی با خصوصییات ویژه ای وجود دارد که بهتر است در این افراد استفاده شود
- زمان ترمیم در این افراد باید طولانی تر در نظر گرفته شود
- نوع پروتز این افراد باید ویژگی های خاصی داشته باشد
آیا همزمان با کشیدن دندان میتوان درمان ایمپلنت را انجام داد ؟
درمواردی که عفونتی فعال و ترشح چرک وجود داشته باشد ، نمی توان همزمان با خارج کردن دندان درمان ایمپلنت را انجام داد . در این حالت بهتر است بعد از خارج کردن دندان و درمان عفونت ، حد اقل 3 ماه صبر کرد و بعد ایمپلنت را جایگزین دندان ازدست رفته کرد .
در غیر این صورت ، میتوان همزمان با خارج کردن دندان ، با خفظ شرایطی درمان ایمپلنت را انجام داد .
اگر به هر دلیلی دندانی خارج شود و همزمان ایمپلنت جایگزین نگردد ، باید حتماً 2 تا 3 ماه برای ترمیم بافت لثه و استخوان زمان سپری شود تا ناحیه برای درمان ایمپلنت آماده گردد .
چرا ایمپلنتهای موجود درا ایران قیمتهای متفاوتی دارند ؟
یکسری از عوامل باعث اختلاف قیمت ایمپلنت میشود که شامل :
- کشور سازنده ( البته از یک کشور ایمپلنتهایی با درجه کیفی متفاوت و قیمت متفاوت وجود دارد ، بعنوان مثال از کشور کره جنوبی حدود 11 سیستم ایمپلنت با درجه کیفی مختلف دیده میشود )
- سابقه تولید ایمپلنت که باعث میشود مقالات زیادی در مورد میزان موفقیت آنها وجود داشته باشد .
- جنس و روش تولید ایمپلنت ، که یکی از عوامل مهم برای کوتاه شدن زمان درمان میباشد .
- تنوع قطعات ایمپلنت ، که به درمانگر اجازه میدهد تا از مناسبترین قطعه در درمان استفاده کند .
طول عمر درمان ایمپلنت چقدر است ؟
موفقیت درمان ایمپلنت به عوامل متعددی از جمله جراح و نوع جراحی ، پروتزیست و نوع پروتز ، نوع و کیفیت ایمپلنت مورد استفاده و از همه مهمتر نحوهُ مراقبت و رعایت بهداشت توسط بیمار بستگی دارد .
در مطالعات انجام شده ، موفقیت درمان برای ایمپلنتها ، برای بیشتر از 15 سال ، 98% براورد گردیده است .
ویزیتهای مرتب 6 ماهه جهت ارزیابی ایمپلنتها ضروری میباشد .
چه عواملی باعث پس زدن ایمپلنت میشود ؟
در 98% موارد ، درمان ایمپلنت با موفقیت همراه است . اما مواردی وجود دارد که میتواند این میزان موفقیت را کاهش دهد و یا باعث پس زدن ایمپلنت گردد .
در این خصوص میتوان به موارد ذیل اشاره کرد :
- وجود بیماریهایی که این درصد را کاهش میدهد .
- مصرف سیگار و مشروبات الکلی غیر متعارف .
- عدم رعایتاصول جراحی در حین جراحی
- قرار دادن پروتز نامناسبی بر روی ایمپلنت
- و از همه مهمترعدم رعایت دستورات بعد از جراحی و پروتز توسط بیمار
ناگفته نماند مواردی هم وجود دارد که با رعایت تمام موارد درمان، پیوند بین ایمپلنت و استخوان ، مثل سایر پیوندها پس زده میشود ، اما میزان بروز این اتفاق کم است .
آیا درمان ایمپلنت عوارضی هم دارد ؟
در صورتی که طرح درمان مناسب برای بیمار انتخاب گردد و ارزیابی ها دقیق صورت پذیرد ، هیچ عارضه دائمی برای بیمار بجا نمیگذارد .
اما درهر جراحی احتمال بروز عارضه ایی از جمله درد ، تورم ، کبودی ، خونریزی و بیحسی لب وجود دارد . در صورتی که مسیر درمان صحیح باشد ، تمامی این عوارض موقتی میباشد و با دارو درمانی مناسب قابل کنترل است .
در صورت پس زدن ایمپلنت ، چه باید کرد ؟
درصورتی که ایمپلنتی با علائمی نظیردرد ، لقی وترشح باشد و ازاسخوان خارج گردد ، تمامی علائم بسرعت با رعایت نکات بهداشتی برطرف میگردد .
بافت لثه و استخوان ناحیه ایمپلنت ، با گذشت زمان و رعایت موارد بهداشتی ، همانند حفره پس از کشیدن دندان ، شروع به ترمیم نموده و بعد از گذشت چند ماه و ارزیابی مجدد ، میتوان درآن ناحیه ایمپلنت قرار داد .
چه علائمی نشاندهندۀ بروز مشکل پس از درمان ایمپلنت است ؟
از آنجاییکه ، ایمپلنت برخلاف دندان فاقد عصب میباشد ، پس هیچکونه واکنش و دردی نسبت به سرما و گرما از خود نشان نمیدهد .
به همین دلیل به بیماران توصیه میگردد ، چکاپ های 6 ماهه را کاملاً جدی بگیرند تا در صورت بروز التهاب اطراف ایمپلنت ، ترشح خون و یا تحلیل لثه اطراف ایمپلنت ، ناحیه مورد بررسی قرارگرفته و در صورت نیاز ، درمانهای لازم در مراحل اولیه بیماری ، انجام شود .
آیا شکل روکشهای ایمپلنت ، شبیه روکشهای دندانی رایج است ؟
پس از طی مراحل ترمیم جایگذاری ایمپلنت ، قطعۀ تاجی ایمپلنت بر روی آن سوار میگردد و با انجام مراحل قالبگیری و ساخت روکش که معمولاً 3 تا 4 جلسه زمان میبرد ، پروتز ایمپلنت ( روکشهای دندانی ) آماده میگردد .
از لحاظ شکل و طرح روکشهای ساخته شده برای ایمپلنتها ، معمولاً هیچگونه تفاوتی با روکشهای دندانی دیده نمیشود .
آیا امکان اتصال ایمپلنت دندانی به دندان طبیعی وجود دارد تا بتوان از بریج دندانی استفاده کرد ؟
به علت تفاوتهایی که بین دندان طبیعی و ایمپلنت دندانی از نظر ساختار و شرایط اتصالات آنها به بافت مجاور وجود دارد ،و تفاوت میزان حرکت بین ایین دو نوع ، این کار با توجه به تحقیقات صورت گرفته و نتایج حاصل از آن پیشنهاد نمی گردد و باید از آن خودداری کرد .
آیا میتوان همزمان با کاشت ایمپلنت ، روکش آن را هم به بیمار تحویل داد ؟
در بعضی موارد که تمامی شرایط درمان ازجمله سلامت بیمار ، بافتهای لثه و استخوان ، نرمال میباشد ، میتوان با تغییر روش درمانی و نوع ایمپلنت ، پروتز ایمپلنت را درچند روز اول بعد از جراحی به صورت ثابت ، به بیمار تحویل داد .
ناگفته نماند که در این روش پروتز موقتی بوده و میبایست بعد از طی زمان ترمیم استخوان ، به پروتز دائمی تغییر یابد .
آیا بعد از جراحی ایمپلنت تا طی زمان ترمیم و قرار دادن پروتز ایمپلنت ، میتوان از پروتز موقت استفاده کرد ؟
در موارد ی که درمان ایمپلنت در نواحی داندانهای جلو انجام میشود ، و مسئله زیبایی برای بیمار مهم است ، میتوان از پروتز موقت در ناحیه ، فقط جهت حفظ ظاهر و نه جویدن ، استفاده کرد .
اگر بتوان بهتر است از پروتز ثابت جهت جلوگیری از فشار بر ایمپلنت استفاده کرد تا پروتز متحرک .
چه دستورات و مراقبتهایی را بعد از جراحی ایمپلنت باید رعایت کرد ؟
بطور کلی ، تمام ملاحظاتی که بعد از جراحیهای دهان باید رعایت شود ، در جراحی های ایمپلنت نیز مد نظر قرار میگرد .
- استفاده صحیح از داروهای تجویز شده
- بیمار باید در 24 ساعت اول : دهان خود را نشورد ، غذای داغ و سفت نخورد ، مسواک نزند ، با نی مایعات نخورد ، سیگار نکشد ، آب دهان خود را بیرون نریزد و قورت دهد و از کمپرس یخ هر نیم ساعت 5 دقیقه در ناحیه جراحی تا 24 ساعت اول استفاده شود .
- بعد از 24 ساعت : دستورات بهداشتی را کامل رعایت کند ، از دهان شویه سرم فیزیولوژیک روزانه 5 تا 10 بار استفاده کند ، از دهانشویه کلر هگزیدین شبانه قبل از خواب استفاده کند ،
- ترجیحاً از جویدن غذاهای سفت با ناحیه جراحی ، حداقل بمدت 10 تا 14 روز خودداری کند .
- 7 تا 10 روز بعد حتماً برای کشیدن بخیه مراجعه کند .
- تورم بعد از جراحی ، تا 72 ساعت اولیه طبیعی بوده و معمولاً تا زمان کشیدن بخیه رفع میشود .
رعایت چه نکات بهداشتی در نگهداری ایمپلنت ضروری است ؟
معمولاً بعد از تحویل پروتز اییمپلنت ، رعایت بهداشت روزانه ، استفاده از نخ دنداهای مخصوص جهت تمیز کردن زیر روکشهای ایمپلنت ، رعایت دستورات غذایی که توسط متخصصین پیشنهاد میشود و چکابهای معمول 6 ماهه ضرورت دارد .
آیا درهنگام کاشت ایمپلنت ، به دندانهای مجاورصدمه وارد میشود ؟
همواره قبل از انجام جراحیهای ایمپلنت ، معاینات دقیق انجام شده و طرح درمانی کامل نوشته میشود .
در این طرح درمان ، وضعیت دندانهای مجاور ناحیه بیدندانی کاملاً بررسی میگردد ، و وضعیت آنها قبل از جراحی مشخص میشود . همچنین حفظ فاصله تقریبی بین ایمپلنت و دندانها ی مجاور مانع از صدمه به دندانهامیگردد .
آیا همزمان با پیوند استخوان میتوان ایمپلنت را هم قرار داد ؟
جهت انجام درمان ایمپلنت ، میبایست استخوان ناحیه از لحاظ حجم و کیفیت شرایط مناسب را داشته باشد . به هر دلیلی اگر شرایط استخوتنی مساعد نباشد ، میبایست با روشهای پیوند استخوان ناحیه نقص استخوانی را باز سازی کرد .
برحسب میزان نقص استخوانی ، گاهاً میشود درمان ایمپلنت را تواماً با پیوند استخوان انجام داد ، اما بهتر است که این درمانها جداگانه و در دو جلسه مجزا انجام شود .
